İngiltere’de Sussex Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırma, yapay zeka destekli terapinin, kullanıcıların sohbet botlarıyla duygusal yakınlık hissetmesi durumunda daha etkili sonuçlar verdiğini ortaya koydu. Social Science & Medicine dergisinde yayımlanan çalışma, yapay zeka temelli ruh sağlığı uygulamalarının artan kullanımına dikkat çekiyor.
Mental Health UK verilerine göre, Birleşik Krallık’ta her üç kişiden birinden fazlası ruh sağlığı veya iyi oluşunu desteklemek için yapay zekadan yararlanıyor. Sussex Üniversitesi araştırmacıları, bu durumun etkili chatbot terapisinin anahtarını ve beraberinde getirdiği “sentetik yakınlık” risklerini gündeme taşıdığını belirtiyor.
Araştırma, ruh sağlığı uygulaması Wysa’yı kullanan yaklaşık 4 bin kullanıcının geri bildirimlerine dayanıyor. Çalışmada, kullanıcıların uygulamayı sıklıkla “arkadaş”, “yoldaş”, “terapist” ve zaman zaman “partner” olarak tanımladığı ifade edildi.
Araştırmacılar, yapay zeka terapisiyle kurulan ilişkinin, kullanıcıların uygulamayla duygusal bağ geliştirdiği durumlarda daha başarılı olduğunu aktardı. Bu bağın, kişisel paylaşımları artırarak terapötik süreci güçlendirdiği belirtildi.
Araştırmada, sentetik yakınlığın, kullanıcıların kişisel bilgilerini paylaşması ve buna duygusal yanıtlar almasıyla oluşan bir “döngü” üzerinden geliştiği ifade edildi. Bu süreçte kullanıcıların güven, minnettarlık ve yargılanmama hissi yaşadığı, bunun da özgüven ve enerji artışı gibi olumlu etkiler doğurabildiği kaydedildi.
Sussex Üniversitesi’nden Dr. Runyu Shi, yapay zeka ile kurulan duygusal bağın, kişinin kendini açmasını kolaylaştırarak iyileşme sürecini tetiklediğini söyledi. Ancak Shi, bu teknolojinin hangi noktalarda yeterli olduğunu ve hangi durumlarda profesyonel müdahale gerektiğini dikkatle değerlendirmek gerektiğini belirtti.

